GÖZ


GÖZ
Görme keskinliğini değerlendirmede ‘eşel’ kullanılır. Sadece en üstü okuyabiliyorsa görme 1/10  hepsini okuyabiliyorsa 10/10 ya da 1.0 denir. 1/ 10 göremeyen kişiye 2  metreden sonra 5 parmak sorulur. Olmadı yakınında el hareketleri yapılır.Onu da göremezse ışık tutulur.Işık görüyorsa P+ yani perception + tir. İkinci P de ışığın ne taraftan geldiğni anlamasıdır projeksiyonun P sidir buda. İkisi de + olursa P+P+ denir. Bunlar görme keskinliğidir . Görme alanı: Bir göz kapatıldığında diğer gözün görebildiği alan görme alanıdır.
Iris :Gözün yeşil göründüğü yer, pupilde ortasındaki yuvarlak karanlık alan.
Kornea en dış tabakadır iris ve pupilin üzerindeki alanda bulunur sadece. Aslında skleranın devamıdır. Kornea limbus denilen bölgede biter ve sklera olarak devam eder.Skleranın üstündeki yapı konjunktivadır ama korneanın üzerinde devam etmez konjuktiva .  Yani kornea ve konjuktiva en dıştadır. KOnjuktiva göz kapağına da atlar yani göz kapağının görünen kanlı kısmı konjuktivadır buna palpebral konjunktiva denir. Göz küresinin üzerindeki de bulber konjunktivadır.
Uveal doku koroid, korpus siliare ve retinadan oluşur.İris düzdür içindeki sirküler kaslar pupillayı daraltır, radial kaslar da az ışıkta pupillayı genişletip ışık girişini artırır. İrisin ön tarafı ön kamara arka tarafı arka kamaradır. irisin arkasındaki yapı lenstir , lens zinn lifleriyle tutunur kenarlara.. Lensin önündeki ön ve arka kamerlarda humor aköz denen sıvı bulunur lens ve korneayı besler optik sistemin saydamlığını bozmaz.
Korpus siliare tarafından üretilip trabekül ve şilem kanalıyla episkleral bölgedeki venlerden dolaşıma katılır. Lensin arkasında göz küresini dolduran vitröz sıvı bulunur yumurta akı kıvamındadır. Gözün çökmesini önler. Humor aköz sürekli yenilenir vitröz sıvısı ise sabittir. Korneanın kırıcılığı 42 dioptri, lensin kırıcılığı 20 dioptridir. Toplam 62 dioptridir. Korneanın kırıcılığı sabittir. Lens ise akomodasyon yeteneğine sahiptir yakını görmede etkilidir.Yaşlanınca esenkliği kaybolur kişi yakını göremez presbiyopi denir.kısmını korneaoluşturur.
Katarakt lensin saydamlığını yitirmesidir. İleri döneme P+P+ e kadar ilerler. En sık görülen senil katarakttır dünyanın en çok yapılan ameliyatıdır. Diabet , ultraviyole ışına maruz kalanlar, güneş ışığına  maruz kalan çiftçiler , bazı ilaçlar özelliklet steroid. RA  gibi hastalıklarda sık kullanılır dikkat edilmeli hem sistemik hem topikal  kullanımı sebep olabilir. Kronik  steroid kullanımı için konsultasyon zorunludur. Baş-boyun BT mutlaka katarakt geliştirir.. Enfeksiyonlar, travmalar, annenin kızamık olması gibi durumlar katarakta sebep olur.
Katarakt progresive bir  hastalıktır. İlaç tedavisi yok tek tedavi cerrahidir. ancak yaşlı kendini idare edebilen kişilere yapmaya gerek yoktur. Genç ve hassasiyet gerektiren işler yapan kişilerde erkenden yapılabilir. Çünkü ameliyatın komplikasyon riski yüksek Bıçaksız katarakt ameliyatı yapılamaz. Katarakt acil bir durum değil hastanın sosyoekonomik durumu , beklentisine göre karar verilir. Pilot , doktor , mühendis gibi hassas işlerde çalışnalara görme 1/10 olunca da yapılabilir. Katarakt ameliyatında  fako ile yani ultrason cihazı ile ön kapsül alındıktan sonra lensin içi boşaltılır. Arka kapsül çıkarılmaz.  Boşaltılan yere yapay lens konur.
Konjenital katarakt geciktirilmemelidir. İlk yaşta göze ışık gelmezse göz tembelliği olur.  Göz küresi doğumdan itbaren 3 yaşına kadar büyür, erişkin yaştaki büyüklüğüne ulaşır. 3 yaşına kadar ilk etapta lens konmaz . Lens alınır 3 yaşına kadar kontakt lens takılır. 3 yaşında ameliyatla intraokuler lens takılır.
GLOKOM
Glokom kroniktir sinsi körlüğe götürür.  Glokom ile krizi karıştırlmamalı. Glokom krizi nadir görülen bir glokom türüdür.
Tanımı
1-Göz içi basınç artışı 2- Optik sinir başında çukurlaşma yani atrofi 3- Buna bağlı görme alanında kayıplara yol açan bir optik nöropatidir.
Göz içi basıncı her zaman artmayabilir normal sınırlarda bulunabilir. Optik sinir başında atrofiye gidiş ve görme alanında kayıp olmalı glokom demek için. Göz içi basınç takipte önemlidir. Humor aközün göz küresine yaptığı basınç göz içi basınçtır. Sistemik hipertnsiyonla bir alakası yok. Humor aköz korpus siliareden salınır, arka kamarayı doldurur, pupilladan ön kameraya çıkar, trabekuladan ,şilem kanalından venlerle dolaşıma gönderilir. göz içi basıncı tonometri ile bakılır. Göze boya sürülerek yapılır. . Pnomotik  yani havalı tonometri çok güvenilir değil. Normal basınç 10-21 arasındadır. 21 üstü şüpheli dir birkaç kez ölçüm tekrarlanmalı. 21 üstü optik sinir normslde izlem yapılır.Daha glokom olmamıştır. % 10 unda glokom gelişir. Göz içi tansiyon 15 iken yani normotansif glokom görülebilir. Glokomda başlangıç değerini bilmek önemli. Yüksekse düşürülmeli.
1- %98 i açık açılı glokomdur.Bu sinsi ilerler.
2-%1 glokom krizi
3- %1 konjenital glokomdur.
Açık açılı glokomda ağrı yoktur.Bu yüzden geç yakalanır. Hasta görme kaybını farkederse gelir. Optik diskin ortasındaki beyaz alana ‘cup’ denir.3/10 u geçmemeli. Cup parlaktır. genişledikçe görme alanı azalır derinleşir cup. Derinleşme damarın gidiş yönünden anlaşılabilir. Cupta doğru damarlar kaybolur.
HRT : Lazer tomografi , optik sinirin sayısal değerini verir. Takip için önemli.
Görme alanı: Bir gözle bakınca görebildiğin adacık, merkezinde daha fazla,etrafta azdır. Perimetre ile bakılır görme alanına.  Optik sinirin bulduğu yer kör noktadır.İki gözle baktığımız için farketmeyiz. Glokomda genişler en son temporal bölge ve merkez korunur glokomda. En son korunan merkezi görmedir, kişi bir borudan bakıyormuş gibi görür.
A- Açık açılı glokom: Ön kamera açısı normalde görülmez mercekle bakılır.Kornea, trabekül, iris arasındadır. Gonioskopi mercekle açıyı muayene etme. Açık açılı glokomda göz içi basınç azaltılır. Hastaya göre azaltılır basınç.Önce ilaçlar kullanılır olmadı cerrahi yapılır . İlaçlar
1-Betablokör(damla): Timoptik:ilk ilaç hala var. İçinde timolol bulunur. Humor aköz üretimini azaltır. Günde iki kez sabah akşam ömür boyu kullanılır.Ama zamanla direnç gelişir etkisi azalır. Yan etkileri yömnünden dikkatli olunmalı hastada KOAH var mı diye sorulmalı.  Bir damla yarım tablet kadar etkili.Kalpte ritim bozukluğu varsa dikkat edilmeli.
2- Prostoglandin analogları: Gözden çıkışı sağlar(uvealyolu aktifleyerek) . Çünkü trabekül tıkalı. beta blokörden daha etkili. Günde tek doz  ömür boyu kullanılır. damlanın akşam kullanılması daha etkili.Xalatin, travatan, lumigan örnek ilaçlardır. Lokal yan etki: ilk 1 ay içinde kızarılık yapar. iris rengini koyulaştırır. Ama sorun oluşturmaz hastaya bilgi vermek lazım. Kirpikleri uzatıp kalınlaştırır. İki grup ilaç beraber verilebilir.Ramfort ikisinin birleşik hali.
Özel durumda : travmatik glokomda Alfagand kullanılır.
Karbonik anhidraz inhibitörleri: Asetolzamid,azort, dizort gibi.
Cerrahi trabekulektomi: Skleral flepten cep oluşturup konjonktiva altına yol açılır. Limbus ciarında konjuktiva kaldırılır, skleranın bir katından trabekulaya girilip yol açılır. Kapatırken skleranın açılan katı tamamen kapanmaz sıvının tahliye olması için kenarları açık bırakılır.Konjonktiva sızdırmamalı sıvıyı. Bu işlemin lenste fibrozis gibi bir riski var.
B-Açı Kapanması Glokomu:  Diğer adı glokom krizi. Akut gelişir, acil tedavi gerekir. Kilolu , orta yaşlı kadınlarda daha sık. Ani şekilde açı kapanır ya iris kapatır ya da başka türlü ?. Basınç 70- 80 e kadar çıkar. Gözde çok fena bir ağrı , hiperemi, venöz dönüş bozulduğundan. Korneada ödem , optik sinire bası nedeniyle görmede azalma? ,pupilla ışığa cevap verme göz sertleşir.
Bir kaç gün devam edere göz kör olur. Hastaneye gelmezse sağlık ocağında mannitol verilir damar yolunda 300 cc ya da 1,5 mg/kg 1 saat içinde hızlıca gidecek şekilde . Asetolazamid tablet yutturulur.. Pilloset, pillojel de verilir.Pupillayı küçültür. 15- 30 dk da bir verilir.
Kalıcı tedavi iriste pencere açmak , iridektomi yapılır.
C- Konjenital Glokom : Buftalmus yani öküz gözü de denir. Anne karnında artık bir membranın açıyı kapatması.  Göz büyür bu yüzden öküz gözü denir. Pratisyen iken ışığa bakamayan, çok ağlayan , gözü sulanan ,gözü büyük çocuk görünce bu hastalık akla gelmeli. Kağıt ile ölçülür. Yeni doğanda iris çapı 10mm , 1 yaşından sonra 15 mm den fazla ise şüphelenmek gerekir.. TDV: Kornea saydamsa  Açı kesilmeli  değilde trabekulektomi yapılmalı.Erkek çocukta daha çok görülür.
—————- ———– ——– — – — —————-
Basit bakteriel konjuktivit:  Staf aureus ve epidermidis.Bazen S. pneumonia. İlk gün bir gözde çapaklanma uyanınca kapakların birbirinde yapışması sonra diğer göze atlaması. Gözde konjuktival hiperemi olur. TDV : TObrex 3×1 ya da fuchitalmic solusyon 2×1.
Adenoviral konjutivitt bilateral olur . Yanma , batma hissi , keratit olur sadece suni göz yaşı?

Allerjik konjuktivit: Verral ,bhara nezlei konjuktiviti: IgE aracılı , çocuk ve gençlerde. Atopi(allerji ) hikayesi olanlarda. Çocuklarda rekürren dramatik sulanma,ışığa hassasiyet,kaşıntı olur. Çok aşırı kaşır çocuk keratokonus gelişir. Üst göz kapağında kaldırım taşı görünümü var. Punktat epitelyopati var.Tdv:
1-Patanol oftalmik solüsyon ya da alomide
2-refresh göz damlası  3- Aerius tablet(oral antihistaminik) steroid vs için branşa yönlendirilir.

Hastaya şapka ve güneş gözlüğü, allerjenlerden uzak durması önerilir.
—————————
Alkali maddeler: gübre , amonyak ve kireç. Hızlı yıkım yapar alkali maddeler.
Asidik yaralanma: Akü, pil asisdi(sülfirik asit), cam parlatıcı ( hidroflorik) , sirke(asetik asit)
Bu maddelere maruz kalınca su ile tepkime vermeyen bir madde degil ise  derhal bol su ile göz yıkanmalıdır.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: